Naam auteur: IrisBraakhuis

Waarom kun je vanuit het zadel zo goed werken aan de balans van je paard? Heel simpel omdat je je armen, benen en zit kunt gebruiken om te begrenzen, richting te geven, te vergroten en te verkleinen, enz. enz. Van alle trainingsvormen ben je met rijden het dichtst bij je paard en kun je dus het beste begeleiden. Naast dat fysieke contact is er nog een reden waarom je vanaf de rug van je paard zo mooi werkt aan zijn of haar balans en aan dat van je eigen lichaam. Stel je maar eens voor dat jouw paard onder je verandert in een grote bubbel water, en jijzelf verandert ook in een grote waterbubbel. Jullie zijn allebei je eigen bubbel, maar op bepaalde plekken toch met elkaar verbonden (denk maar aan je benen, je zit en je handen en armen via de teugels). Op deze plekken vindt een uitwisseling plaats, je kan er signalen doorgeven, maar je kunt ze er ook ontvangen. Je kunt hier dus je fysieke hulpen doorgeven, maar zoals in eerdere blogs beschreven, kun je hier ook gemoedstoestand, gevoel en/of emotie in doorgeven (bijvoorbeeld een gevoel van rust, vertrouwen of aanwezigheid). Hierin kun je (door)geven, maar je kunt hier ook ontvangen, dus welk gevoel komt er van je paard? Dit is ook wel de uitwisseling van energie waar ik het vaker over heb. Als je nu jou eigen bubbel en de bubbel van je paard allebei een eigen kleur geeft dan zul je zien dat er op die plekken van verbondenheid de kleuren in elkaar overlopen, heen en weer vloeien en zich misschien af en toe in elkaar vermengen, hierin zit je raking, verbinding, ontwikkeling en groei. In de uitwisseling van energie zit ook je open deur naar balans zowel fysiek als mentaal. Voor fysieke balans zijn in de basis drie dingen nodig: (Voldoende) energie, dit kun je vertalen naar de letterlijke aanspanning in de spieren van het paard die nodig is om het gewicht te dragen, maar dit houdt ook de energetische invulling van je paard in, dus voldoende aanwezigheid, mentale balans, gevuldheid, enz.). Bij voldoende energie kun je ook denken aan het juiste tempo dat nodig is voor de balans en gedragenheid van dat moment. Tempo vind ik zelf altijd een minder mooi woord omdat het snel duidt op snelheid, en alleen snelheid is niet goed voor de balans. Het is echt de samenvoeging van de juiste aangespannenheid, juiste takt, en de juiste voorwaartse drang (en die is helemaal afhankelijk van de mate van gedragenheid die je van je paard vraagt). Gewicht, het gewicht van het paardenlijf moet op precies de goede plekken verdeeld worden wil het lichaam perfect in balans zijn, waardoor het paard in een staat van ontspanning en zachtheid kan zakken. Ook het ruitergewicht moet precies verdeeld zijn waardoor jij als ruiter heel erg zacht, vloeibaar en licht kan mee liften op de rug van je paard, en je dus geen stoorzender bent of een oorzaak voor balansverlies. Richting, de richting voegt eigenlijk alles samen: het bundelt de energie en het gewicht waardoor het (ook tijdens richtingsverandering) niet meer omvalt (en dus balans verliest). Stel jezelf nog maar een keer die twee gekleurde waterbubbels voor. Via de poorten van verbondenheid kun je dus je hulpen doorgeven om de balans te verbeteren. Stel je maar eens voor dat je paard in een wending te veel op zijn binnenschouder valt, meestal de grootste oorzaak hiervan is een te slap binnenachterbeen. Bij een te slap binnenachterbeen heb je dus een gebrek aan energie, waardoor het gewicht op een verkeerde plek komt te liggen en je richting niet goed meer lukt (daarom is het zo lastig sturen met een paard dat op de binnenschouder valt). Via je zit kun je wat meer energie doorgeven waardoor er meer energie/aanspanning komt. Energie doorgeven of opbouwen klinkt als erg zweverig en moeilijk te bereiken, gelukkig valt dat heel erg mee. Stel jezelf maar eens voor dat je op de atletiekbaan in de startblokken staat, en er wordt af geteld: klaar voor de start?… 3… 2… 1… AF! Dat kriebelgevoel in je buik, je spieren die aanspannen en alles in je lijf staat klaar om te gaan, dat is al een voorbeeld van energie opbouwen! Wanneer je energie wilt doorgeven wordt je vaak juist wat zachter in je lijf waardoor de energie makkelijker en dus ruimer kan doorstromen, denk daarbij maar eens aan het steeds wat verder opendraaien van de kraan waardoor er meer water met meer kracht kan gaan stromen. Nog even terug naar het praktijkvoorbeeld van het vallende paard op de binnenschouder, je hebt nu je energie hersteld waardoor het binnenachterbeen actiever ondertreedt en dus zorgt voor meer draagkracht. Deze verbetering alleen zorgt er al voor dat het paard minder het gewicht naar binnen laat vallen. In de meeste gevallen is dit al bijna genoeg om de balans te herstellen, mits je een goed zelfbewust paard hebt dat heel erg in het moment ervaart wat er gebeurt en dus genoeg mentaal in balans is. Wanneer dit nog niet helemaal voldoende is om de balans te herstellen, dan voeg je hier nog hulp aan toe via de poort van je hand en de teugels. Door je buitenhand wat naar buiten te plaatsen verandert de richting een beetje waardoor er ruimte ontstaat voor het gewicht om te schuiven (van binnen richting midden). Als dit lukt plaats je je buitenhand terug mét behoud van contact op de teugel, anders valt je paard heel gauw weer om. Wanneer je nu weer via je zit de richting zou verplaatsen naar een volte/wending dan zijn alle voorwaarden aanwezig voor latroflexie en kan je paard dus buigen zonder te vallen, en daardoor ontstaat weer ontspanning en zachtheid in het lijf. Deze doorgeefluikjes van energie werken precies hetzelfde wanneer je werkt aan mentale stukken. Wat je dan doorgeeft is de invulling van de energie en dat kan zijn rust, vertrouwen, lichtheid, kracht, trots, enz. Het hele proces van het samenwerken met je paard is een proces van geven en ontvangen

Behandelen, trainen op balans, trainen op bewust zijn, afstemmen op elkaar, leren communiceren, mentaal groeien en ontwikkelen en samen de mensenwereld ontdekken… Pfff het klinkt als een heel karwei dat zadelmak maken… Ergens is het dat ook wel, er is veel te leren en te ontdekken in dat beginstadium, zowel voor het paard als de eigenaar! Het is niet voor niets dat ik deze blogreeks het trainingstraject van Agnes heb genoemd, het is een heel traject waar je samen instapt. Het traject van Agnes heeft anderhalf jaar geduurd, dat is het stuk dat ik haar hier heb kunnen aanbieden. Dit traject loopt natuurlijk eigenlijk haar hele leven door (want tja.. er valt altijd wat te leren!), maar gemiddeld genomen is anderhalf tot twee jaar wel de standaard tijd die nodig is voordat je jonge paard een hele goede, stabiele basis heeft. Dan heb je het ook over echt een hele fijne basis! Je paard is geestelijk en lichamelijk in balans, het heeft al een groot lichaamsbewustzijn ontwikkeld en jullie communicatie is al heel erg sterk, open en helder en er is veel rust en vertrouwen. Het zijn veel losse onderdelen waar je allemaal rekenen mee moet houden, voor al die onderdelen is rust, tijd en ruimte nodig om ze te ontwikkelen. Ik kan mij voorstellen dat je denkt: er is zoveel, ik zie door de bomen het bos niet meer!! Gelukkig is een jong paard zadelmak maken net als voor het eerst naar school gaan. Het lijkt echt veel te veel, veel te groot en veel te nieuw, maar wanneer je eenmaal bent begonnen, rol je er als vanzelf doorheen. Het een volgt het ander op en het voorgaand geleerde onderwerp ondersteunt en helpt ontwikkelen bij het volgende. Ik zal je in een aantal voorbeelden uitleggen wat ik bedoel. Als we nog even terugdenken aan de vorige blog, daar hebben we het gehad over de scheefheden in Agnes haar lijf. We zagen drie verschillende scheefheden: 1. Een natuurlijke scheefheid, 2. Scheefheid door trauma van buitenaf en 3. Aangeboren afwijking. Deze drie scheefheden kunnen bij alle jonge paarden voorkomen, maar meestal heb je te maken met alleen de eerste twee (of de laatste ook, maar in hele lichte variant waardoor deze niet voor problemen zorgt). Wanneer je je dus bezig gaat houden met de balans van je paard, dat is vanaf het punt dat je toe bent aan stukjes technische en/of fysieke training (dit komt na je mentale training en het samen leren communiceren). Dan kijk je dus ook of het lijf überhaupt in staat is om in balans te komen, of dat daar te veel en/of te grote scheefheden inzitten waardoor dit simpelweg fysiek niet mogelijk is. Wanneer je gaat behandelen, dan ga je (heel simpel weg gezegd) ruimte maken op plekken waar deze niet was, je maakt te strakke spieren zachter waardoor de botstructuren beter op zijn plek vallen en blijven. Hierdoor worden als het goed is de te zachte/slappe spieren meer aangesproken waardoor deze sterker en steviger worden. Zodoende wordt het lijf beetje bij beetje rechter. Je training wordt daarmee een uitgelezen kans om je paard te helpen ontdekken welke nieuwe mogelijkheden er zijn ontstaan en nog belangrijker helpen ontdekken hoe hij zijn lijf eigenlijk zou moeten gebruiken! Doordat je in je basis al gewerkt hebt aan communicatie, lichaamsbewustzijn, het leren sturen en controleren van de energie, de richting, het gewicht en het tempo, kun je hem nu dus prachtig helpen dit toe te passen in zijn ‘nieuwe’ lijf! En… waardoor je behandeling dus veel meer en veel langer effect heeft! Dus… Je mentale training ondersteunt je fysieke training, je fysieke training ondersteunt je behandelingen, je behandelingen ondersteunen je fysieke trainingen, en wanneer je paard je lekkerder in zijn lijf zit ondersteunt dat ook weer zijn mentale toestand! Ook helpt het helder communiceren bij het aanbieden van nieuwe, spannende dingen, en het aanbieden van die nieuwe dingen bieden weer nieuwe dimensies in je balanstraining (denk maar eens aan het toevoegen van dubbele lijnen, of hoe je als ruiter in het zadel heel erg veel beter kunt ondersteunen in het leren sturen van de energie in de juiste richting met het juiste tempo en het gewicht op de juiste plek). Deze blog geeft eigenlijk meteen een beetje de trainingsopbouw van een jong paard weer: Je begint bij leren communiceren, vertrouwen opbouwen, het gesprek openen en openhouden, wederzijdse persoonlijke ontwikkeling en afstemming op elkaar. Vanuit deze communicatie leer je al te werken met energie, beide leer je het te sturen, in een richting, een volume en grootsheid (of juist heel subtiele kleinheid). Daarmee leer je waar heel precies het gewicht in jullie lijf moet zijn wil je dit perfect in balans en heel gecontroleerd kunnen sturen, welke aanspanning en ontspanning daarvoor nodig is en je leert aanvoelen welke lading er in de energie zit (angstig, vertrouwd, trots, enz.). Doordat je dit hebt geleerd, ben je beide heel erg bewust van je eigen lichaam geworden en weet je al veel over balans. Daarnaast heb je een sterke band van vertrouwen opgebouwd waardoor nieuwe dingen aanbieden niet moeilijk meer is. Deze nieuwe dingen helpen weer in het verder ontwikkelen van de balans en stabiliteit en maken het paard nog bewuster van waar alles precies in zijn lijf moet gebeuren. De behandelingen creëren ruimte om balans te vinden en dieper te ontwikkelen. Je ultieme doel is het kunnen berijden van je paard. Dit is niet alleen leuk om te doen, maar dit is ook meteen de meest sterke vorm van energie uitwisselen, want je maakt immers letterlijk fysiek contact. Het is een hele bijzondere ervaringen (en zelfs de reden waarom mensen zo gek zijn van paardrijden), maar het is ook de meest ultieme manier om je paard te helpen zijn balans en gedragenheid te vinden (en dat van jezelf stiekem ook). In de volgende blog ga ik nog iets dieper in op dit laatste stadium van je traject, en leg ik uit waarom je vanuit het zadel zo goed kunt werken aan balans!

De balans van Agnes was behoorlijk bijzonder voor zo’n jong en ‘ongebruikt’ lijf. De foto boven deze blog is van haar gemaakt toen ze al een tijdje bij mij in training stond. Helaas heb ik geen foto’s van haar vanaf het eerste moment, maar op bovenstaande foto is nog wel veel te zien van de scheefheden in haar lijf. Je zou denken dat een jong paard dat nog niet is belast niet compenseert want hij heeft daar immers geen reden voor gehad. Maar bij Agnes was dat zeker niet het geval! Als je goed naar de foto kijkt zijn er een aantal dingen die opvallen (het is niet de meest ideale foto omdat ze er niet helemaal recht opstaat, maar gaande weg in deze blog zal ik jullie alles vertellen en ‘de hoe en het waarom’ ervan uitleggen). Wat op de foto vooral heel erg opvalt, is de deuk voor en na haar schoft. Je kunt zien dat de rug en de schoft te veel zakken waardoor er onevenredig veel gewicht op de voorhand komt en waardoor de achterhand achterblijft. De oorzaak hiervan is dat het hele CTO gebied (de overgang van hals naar borstwervels) behoorlijk verstrakt zit. Dit is een complex gebied tussen de schouderbladen waar veel spieren lopen waarmee de hals en het hoofd aan de romp worden verbonden. Wanneer dit gebied behoorlijk verstrakt zit, is het paard niet meer instaat om de rug en de schoft goed te liften wat weer een negatief effect heeft op de structuren achterin in het lijf. Wanneer de rug te laag blijft, geeft dat veel spanning via de grote rugspieren naar het bekken; ook worden de buikspieren niet geactiveerd en is er geen plek voor de achterbenen om naar voren te treden. Deze blijven in de beweging dus te veel en te ver achter het lijf, enerzijds omdat het bekken te veel kantelt en ze dus niet naar voren kunnen zwaaien, anderzijds omdat er daarvoor geen ruimte is voor de achterbenen. Daar komt nog bij dat wanneer er veel druk op de voorhand ligt, de voorbenen trager verplaatsen; dus al zouden de achterbenen ondanks de restricties toch naar voren zwaaien, dan is daar geen plek om te landen omdat de voorbenen niet op tijd weg zijn. Dit komt wel eens voor bij paarden die zich voor ‘aantikken’ waardoor ze snel last hebben van hoefbalvertrappingen. Het is wat lastig te zien op de foto, maar ook bij Agnes was er een flinke blokkade in het bekkengebied. Niet alleen stond haar bekken onder een veel te scherpe hoek gekanteld, ook waren de linker en rechter bekkenhelft behoorlijk afwijkend. Een kant stond veel hoger dan de andere, en een kant stond veel verder naar voren gedraaid dan het andere. Door deze scheve stand droeg ze haar staart ook helemaal naar een kant. Als we verder kijken op de foto zien we dat ze behoorlijke onderhalsbespiering heeft, maar dat bovenhalsbespiering vrijwel ontbreekt. Daarnaast zien we dat haar voorbenen een beetje gebogen naar voren staan en dat ze door teveel druk op de voorhand platte voeten en ‘lange tenen’ ontwikkelt. Naast de afwijkingen die we op de foto zien, had ze er nog een aantal die we nu niet goed kunnen zien. Haar beide voorbenen hebben niet alleen een afwijkende stand naar voren toe, maar ook nog eens een rotatie waarbij haar voorknieën iets naar binnen draaien en haar kogels en hoeven weer naar buiten draaien (van vooraf gezien). Ook in haar hoofd zat een flinke rotatie: haar rechter oogkas en rechter neusgat stonden +/- 3 centimeter hoger dan haar linker oogkas en neusgat. Haar rechter oogkas stond ten opzichte van haar schedel veel verder naar achter gedraaid dan het linker en als je haar van voren aankeek, dan leek het alsof haar neus van links naar rechts een beetje roteerde. Eigenlijk heeft elk jong paard waar je mee begint wel een aantal blokkades en wat scheefheden. Deze ontstaan vanuit de natuurlijke scheefheid van het paard of als ze een keer een ongelukje hebben in de wei. De blokkades van Agnes waren wel behoorlijk extreem en het was danook een flinke zoektocht naar wat natuurlijke scheefheid was, wat een aangeboren ‘afwijking’ en wat was ontstaan door trauma. Alle drie de genoemde oorzaken waren aanwezig, alleen was het wel behoorlijk uitpuzzelen welke scheefheid, waardoor was ontstaan en welke we dus moesten behandelen om door te kunnen en welke niet. Wanneer een paard aangeboren afwijkingen heeft, dan behandel je deze vaak niet omdat wanneer je deze punten recht gaat maken voor het oog, je juist meer druk in het lichaam creëert dan wanneer je deze recht laat voor het lijf (en dus scheef laat zijn voor het oog). Een mooi voorbeeld hiervan zijn de voorbenen van Agnes. De eerdergenoemde scheefstanden kunnen ontstaan vanuit een CTO blokkade wanneer de schouderbladen niet genoeg bewegingsruimte hebben waardoor er  compensaties kunnen ontstaan in de onderbenen. Dat was dus ook mijn eerste gedachte toen ik Agnes zag. Ik dacht, ik ga haar behandelen, los maken en recht maken en dan worden die beentjes wel weer recht. Nadat we dit gedaan hadden, bleek dat niet zo te zijn en hadden we dus te maken met een natuurlijke scheefheid. Als je dan de stand van de voet te recht maakt, creëer je veel druk- en slijtageproblemen in de bovenliggende gewrichten. Ook de scheefheden en rotaties in Agnes haar hoofd bleken uiteindelijk een aangeboren afwijking te zijn en gaven juist meer druk wanneer we hier teveel aan gingen sleutelen. De CTO blokkade en extreme bekkenstand waren geen aangeboren afwijking, maar waren echt ontstaan vanuit uitwendig letsel. Zoals ik al in een van de eerste blogs schreef, is Agnes opgegroeid in een grote kudde met veel jonge paarden. Ze was een van de kleinere pony’s en een uitglijder in de wei of een stoeipartij kan dus zomaar een oorzaak zijn geweest voor dit letsel. Deze traumablokkades zijn heel belangrijk om te behandelen en los te maken, want je kunt je voorstellen wat er gebeurt met de

Nu we weten hoe Agnes van nature reageert, of ze bang wordt van nieuwe situaties of niet en welke ingang we hebben bij het aanleren van nieuwe dingen, kunnen we gaan werken aan balans. Waarom is werken aan balans zo ontzettend belangrijk? Naast de simpele reden dat je paard echt veel en veel langer gezond blijft wanneer hij zijn lijf correct gebruikt, is een van de belangrijkste dingen dat je met balans lichaamsbewustzijn kunt ontwikkelen. Wanneer een paard zich bewust wordt van zijn lichaam, dan maakt hem dat heel erg zeker. Hij krijgt controle, en geen controle in de zin van: ik ben de baas dus ik doe wat ik wil, maar controle over zichzelf. Controle over zijn lijf en daarmee controle over schrikreacties, wat betekent dat het leven (en het zadelmakmaakproces) hem niet ‘overkomt’, maar dat hij er zelf een actieve bijdrage aan levert. Nog een voordeel van controle krijgen, is het moeten nemen van verantwoordelijkheid. Wanneer een paard zich bewust wordt van zijn lijf, het beetje bij beetje weet te besturen en te controleren, dan neemt hij ook meer en meer verantwoordelijkheid voor de acties die hij onderneemt. Hij weet immers waar hij uithangt, en daarmee kan hij dus ook zorgen dat dat niet in jouw ruimte is of erger ‘op’ jou. Onbalans zorgt in 9 van de 10 gevallen voor paniekreacties, juist in dat vroege stadium van zadelmak maken. Stel je maar eens voor dat je zelf een uit de kluiten gewassen puber bent, je benen zijn veel te lang en van het woord ‘aansturing’ heb je nog nooit gehoord. Kortom je valt snel alle kanten op en hebt geen idee hoe je dit aan kunt sturen. Als je daarbij bovendien iemand op je nek draagt, dan wordt het nóg moeilijker, zeker wanneer die persoon naar links of naar rechts gaat hangen, dan is er bijna geen houden meer aan! In zo’n situatie hoeft er nog maar een klein dingetje bij te komen en de kans is groot dat we met zijn tweeën al snel op de grond belanden… Bijvoorbeeld omdat je ergens van schrikt waardoor je je onbewust snel omdraait, of je struikelt per ongeluk over je benen, of je stapt in een kuiltje. Als jij voorover valt, wat ga je dan ongemerkt doen? Juist, harder lopen! Zo voorkom je dat je met je neus in het zand valt. Voor een paard geldt deze natuurwet precies hetzelfde. In 9 van de 10 gevallen is het dus geen onwil van het paard, maar een gevolg van onbalans. Als we nog even terugkijken naar de voorgaande blogs, dan heb ik daar veel aandacht besteed aan ‘de basis’. Ik heb verteld wat de belangrijke punten zijn en dat je al veel kunt bereiken door met je paard samen te werken op het gebied van lichaamstaal en communicatie. Wat is het grote voordeel van deze basis nu we een paar stappen verder in het proces zijn? We hebben een aantal pluspunten benoemd als veiligheid creëren, leiderschap ontvangen, ontdekken op welke manier je paard leert, en uit welk ‘kleurenpalet’ het is opgebouwd. Er komt nog een groot voordeel om de hoek kijken wanneer je met je paard bij die basis begint en dat is leesbaarheid! Leesbaarheid zul je misschien denken, maar ik zal je uitleggen wat ik daarmee bedoel en hoe het werkt. Wat doe je nu eigenlijk precies wanneer je met een paard werkt vanuit lichaamstaal en communicatie? In het werken met lichaamstaal zit een groot gemeenschappelijk iets tussen mens en dier (maakt eigenlijk niet uit welk dier), in lichaamstaal zit een gemeenschappelijke taal! Een taal zonder woorden die voor beide partijen altijd hetzelfde betekent. Daar heb je dus al een keer leesbaarheid te pakken, maar leesbaarheid komt ook nog op een andere manier langs. Wat je doet wanneer je werkt vanuit lichaamstaal is dat je de energie in je lichaam in een bepaalde richting stuurt. De sterkte, grootte of hoeveelheid van deze energie kan daarbij gevuld zijn met een emotie of eigenlijk beter gezegd met een gevoel, bijvoorbeeld een gevoel van rust of een gevoel van vertrouwen. En voor de wederpartij (in dit geval het paard) geldt dat hetzelfde. Zij sturen de energie in hun lichaam van waaruit een beweging en richting ontstaat. In deze energie is ook te voelen in welk stadium van gemoedstoestand je paard is (rustig in vertrouwen, onzeker, angstig, woedend, enz.). Binnen deze energiestroom zijn er ontzettend veel nuances, denk maar eens aan een hengst die zijn kracht vertoont, die is groots, gevuld, heel krachtig en trots, maar hoeft helemaal niet gevaarlijk aan te voelen omdat hij alleen maar zijn pracht en kwaliteit die hij van binnen bezit laat zien. Diezelfde hengst kan ook groots, gevuld, heel krachtig en verdedigend zijn, als hij zich genoodzaakt voelt om zichzelf of zijn kudde te moeten beschermen. Daar voel je al een stuk meer onveiligheid, en dans je letterlijk op een dun koord tussen wel of niet goed aflopen van de situatie. Dezelfde hengst kan ook groots, gevuld, heel krachtig en kwaad zijn wanneer je naast het koord bent gestapt, en dan is het wel degelijk gevaarlijk!! Zo zijn er duizenden nuances in energie die allemaal afhangen van: gemoedstoestand (rustig, onrustig, onveilig of veilig gevoel, trots, vrolijk, speels, gebalanceerd, klein, onzichtbaar, ontplooiend,…), de situatie waarin je je bevindt, omgevingsfactoren, maar ook zeker de kwaliteit die jij als mens weet bij te dragen in dit gesprek. Ben jij een krachtige persoonlijk met veel overzicht, dan zullen veel paarden zich veilig voelen. Ben je te groot dan zullen de onzekere types van het toneel verdwijnen en zullen de krachtige types nóg krachtiger worden, en dat kan botsen! Wanneer je dit gesprek duidelijk kunt horen, en er zeer precies aan deel kunt nemen, dan kun je voor leesbaarheid of eigenlijk beter gezegd verstaanbaarheid zorgen wanneer je je paard ‘attributen’ gaat aanbieden. Want wanneer je gaat longeren (enkel en dubbel) en op den duur rijden, dan doe je niks anders dan sturen van energie. Je eigen energie stuur je uit om

Nu we weten hoe het kleurenpalet van Agnes eruit ziet, kunnen we aan de slag. We weten nu hoe ze van nature reageert, of ze bang wordt van nieuwe situaties of niet en welke ingang we hebben bij het aanleren van nieuwe dingen. Voor Agnes was een van de belangrijkste stappen in haar trainingstraject het leren ontdekken dat wij mensen dezelfde taal kunnen spreken als de paarden. Leren inzien dat wij begrijpen dat ze bang is en onzeker is, en dat wij naast haar staan vol rust en vertrouwen. Haar een helpende hand bieden in het ontdekken van de nieuwe wereld. Toen ze dit eenmaal doorhad was de rest kinderspel. In de eerste fasen heb ik met Agnes veel los (in de bak) gewerkt. Een fijne manier om op elkaar te leren afstemmen, samen te ontdekken wat lichaamstaal inhoudt en dat menselijke lichaamstaal niet zoveel anders hoeft te zijn dan die van paarden. Het geeft je gelegenheid om gewoonweg samen te zijn. Samen tijd door te brengen, stil te zijn, tijd te hebben om te luisteren naar alle vreemde omgevingsgeluiden, om rond te kijken en alle hoeken van de bak te ontdekken. Het is ook een hele waardevolle tijd om je waarde en kwaliteit als persoon te laten blijken. Heb jij genoeg leiderschap in je om te zorgen voor veiligheid en om te zorgen voor rust? Heb jij zoveel kwaliteit om in te zien wat die ander nodig heeft om te groeien, en kun je het paard dat bieden? Dat betekent ook: kun jij geduldig genoeg zijn om te wachten op het paard, tot zij besluit: nú is het oké om verder te gaan, en dus ook niet eerder dan dat verder te gaan! Wanneer jij in dat stadium deze kwaliteiten kunt waarmaken en er keer op keer naar leeft om in je puurste vorm met het paard te communiceren, zonder verwachting en bovenal zonder eigen agenda of eigen belangen, en het paard besluit: nú is het goed, dan heb jij de basis gelegd waarop je verder kan! Dit is wat ik met Agnes gedaan heb, samen zijn, samen ontdekken, veiligheid creëren zodat er voor haar ruimte ontstond om te groeien en nieuwsgierig te worden. Op de moment dat zij besluit om dichterbij te komen, toenadering te zoeken, contact te zoeken, op die momenten open staan om te ontvangen, dankbaar zijn met de volgende kleine stap. Van werken op grote afstand werd het steeds meer werken naar dichtbij, dichtbij op de cirkel, dichtbij naast elkaar, steeds meer vertrouwen in de aanraking en steeds meer vertrouwen in de lichaamstaal, de communicatie en in de oprechtheid. Toen ik aan haar voelde dat het goed was, hebben we meer en meer ‘attributen’ uit de mensenwereld toegevoegd. Denk bijvoorbeeld aan een longeerlijn, later een hoofdstel en op den duur de singel en de dubbele lijnen en uiteindelijk het zadel en de ruiter. Telkens wachtend op het moment dat het voor haar oké was om een stap verder te gaan. Doordat we haar tijd respecteerden, was geen van de bovenstaande ‘nieuwe’ dingen een probleem. Er was ruimte, rust en veiligheid om nieuwsgierig deze nieuwe dingen te ontdekken en te besluiten: oh het is oké, het is nieuw, en dat is alles! Daarnaast bleven we ook nieuwe dingen aanbieden op het gebied van hoefsmid, tandarts, nieuwe locaties, samen naar buiten gaan, water, afspoelen, enz. enz. Telkens met voldoende tijd en rust. Als ik nu terugkijk op haar proces, dan word ik er nog blij van! Het is supergaaf om te zien hoe ze nergens vanuit paniek of angst heeft gereageerd, nergens heeft geprobeerd te vluchten, en nergens verzet heeft getoond. Ook uiteindelijk bij haar nieuwe eigenaren kun je zien hoe volwassen ze om blijft gaan met nieuwe situaties. En dat is ook nodig! Gezien haar maat zou ze een kinderpony worden en juist voor een kinderpony is niets zo belangrijk als een goede basis hebben en vanuit vertrouwen kunnen handelen en reageren. En heel ‘volwassen’, zelfbewust en precies weten te handelen en je lijf te gebruiken. Want als kinderpony heb je niet alleen verantwoordelijkheid voor jezelf, maar ook voor je ruitertje of amazone. Ik ga in mijn blog bewust niet veel dieper in op hoe je verschillende attributen precies aanbiedt omdat dit eigenlijk niet zo interessant is. Er is al ontzettend veel over geschreven en mijn wijze van aanbieden is in die zin niet zo heel veel anders. Het is veel interessanter om te kijken naar natuurlijke scheefheden en lichaamsgebruik. Welke scheefheden heeft een jong paard? En waarom? Wat kun je hieraan doen? Én waarom is het zo belangrijk om dit (meteen) te doen? In de volgende blog vertel ik meer over het ontwikkelen van balans, lichaamsbewustzijn en het ontwikkelen van een gezond lichaamsgebruik. Het trainingstraject van Agnes wordt in onderstaande blogs beschreven Intro Wat je wilt weten over de biomechanica van het paard Hoe start je met een jong paard Verder bouwen op de basis Het kleurenpalet van Agnes Aan de slag Werken aan balans is de sleutel tot succes De balans van Agnes De verbindende factor Peace is when everything comes together Het is geen doei of dag, maar tot ziens met een glimlach

Zoals aangegeven in het vorige blog dat ging over het leggen van een goede basis, vertel ik jullie in dit blog meer over het ‘kleurenpalet’ van Agnes. Ik ga in op uit welke ‘kleuren’ zij is op gebouwd en welke kwaliteiten zij van nature bezit. Op het eerste oog is Agnes een wat ielig pony’tje met veel spanning op de bovenlijn. Ondanks dat heeft ze vlugge bewegingen. Ze is snel en rillerig en lijkt vooral de kat uit de boom te kijken. Op het eerste oog denk je dus een onzeker paardje. Ik ken een klein stukje van Agnes haar geschiedenis en ik weet waar zij als jong paard is opgegroeid. Ze heeft een mooie start gehad in een fijne gemêleerde kudde, maar in deze kudde waren ook veel grote, jonge en onstuimige paarden. Een valpartij in de wei is dus niet onmogelijk en zou zomaar kunnen verklaren waarom zij zoveel spanning vasthoudt in de bovenlijn en met name rond om het bekken. De eerste keren dat ik met haar aan de slag ga, lijkt mijn eerste indruk te kloppen. Ze is ontzettend zenuwachtig en onzeker en bij het minste of geringste staat ze te trillen op haar benen. Vluchten lijkt dus haar eerste instinct en tijd nemen om iets te onderzoeken is geen optie. Toch blijkt niets minder waar te zijn. Onder dat onzekere uiterlijk zit een bijzonder krachtige en wijze pony! Ze is een prachtige mix van kracht en vuur, zacht en wijs. Ze kan heel sterk contact leggen en op een hele zachte manier communiceren zonder daarbij zelf van het toneel te verdwijnen. Ze heeft passie en vuur en kan prachtig stralen van binnenuit. Maar waarom oogt ze dan in eerste instantie toch zo onzeker? Zoals ik al vertelde, heeft Agnes een fijne start gehad in een grote kudde waarbij ze 24/7 buiten liep. Kuddetaal zit dus in haar bloed en wanneer het op deze communicatie aankomt, dan weet ze precies waar het over gaat. Ze kent haar plek binnen deze groep en binnen de veiligheid van deze groep kan zij haar prachtige kanten laten zien en inzetten. Maar wat gebeurde er toen ze bij mij in training kwam? Ze was alleen, los van de veiligheid van haar kudde, in een wereld die ze nog nooit had gezien en omgeven door wezens die op het eerste oog een hele vreemde taal leken te spreken. Achteraf gezien was die overgang veel te groot met als gevolg dat Agnes zich niet veilig voelde en alles als gevaarlijk ervaarde. Vandaar de grote onzekerheid. En wanneer je je niet veilig voelt, dan is het al helemaal geen goed idee om de binnenkant van je karakter te laten zien! Dit toont ook meteen hoe fragiel dat begin écht is. Hoe snel je vertrouwen beschadigt en hoe klein je kans is om een krachtige vertrouwensband op te bouwen. Was ik vanaf dag 1 begonnen met grote stappen en nieuwe dingen, dan had Agnes geen kans gehad om te ontdekken dat deze nieuwe wereld niet zo eng is als gedacht. En dat deze ‘wezens op twee benen’ ook kunnen communiceren in een taal die zij begrijpt. Dan had zij dus ook geen kans gehad om die prachtige binnenkant te laten zien en was ze zeer waarschijnlijk vanuit angst en onzekerheid gaan reageren. Paarden die reageren vanuit angst kunnen zeer gevaarlijk zijn, en dan was dit traject om haar zadelmak te maken zeker niet zo fijn verlopen als dat nu het geval was. Elk paard is verschillend en daarmee is de wijze van dingen aanbieden ook bij elk paard anders. In de volgende blog kun je lezen over de manier waarop ik Agnes nieuwe dingen aan heb geboden en hoe zij daarop reageerde. Het trainingstraject van Agnes wordt in onderstaande blogs beschreven Intro Wat je wilt weten over de biomechanica van het paard Hoe start je met een jong paard Verder bouwen op de basis Het kleurenpalet van Agnes Aan de slag Werken aan balans is de sleutel tot succes De balans van Agnes De verbindende factor Peace is when everything comes together Het is geen doei of dag, maar tot ziens met een glimlach

Daar sta je dan.. met een paard in de bak, zonder touw… en nu?! Fijn dat ‘ie’ nieuwsgierig is en leuk dat daar al een beetje communicatie ontstaat, maar als je er geen touw aan kunt knopen dan kun je er toch niet veel mee… Uiteindelijk als je met je paarden op stap wilt gaan dan is het wel handig dat ze inderdaad iets van een touwtje en een halster kennen, maar voordat ik jullie verder meeneem in de vervolgstappen wil ik graag nog even stilstaan bij die basis. Wat gebeurt daar allemaal? Én waarom is die basis zo ontzettend belangrijk? Je zult het mij vaak horen zeggen: ‘begin bij de basis’ ‘denk aan je basis’ of zoiets in die richting. En de reden dat ik hamer op die basis is als de basis klopt, maar dan ook écht klopt, dan fiets je de rest van de vervolgstappen zo door! Dan is het aanbieden van een hoofdstel, singel, zadel of zelfs ruiter niet moeilijk, tijdrovend of zelfs gevaarlijk. Nieuwe stappen zijn niet meer dan nieuwe stappen die een nieuwsgierig paard graag verder met jou onderzoekt. Want hij weet: In de basis kan ik hem of haar altijd vertrouwen!! Ook als het écht spannend wordt weet ik: de persoon naast mij zorgt voor veiligheid, begrijpt mij, ziet mij voor wie ik echt ben en respecteert de tijd die ik nodig heb om dingen uit te zoeken of te verwerken. En dan is het werken met (jonge) paarden niet gevaarlijk. Want je zult zien wanneer het spannend wordt (of dat nou komt door omgevingsfactoren of door dat wat je aanbied, of een combinatie daarvan) je paard niet van je weg schrikt, in blinde paniek begint te rennen of te bokken. Deze paarden komen bij je, vragen zekerheid en steun. Heel soms wanneer het écht spannend is dan komen ze zelfs achter je staan en veiligheid zoeken, en wanneer jij ze op dat moment de helpende hand kunt bieden, jij bent die veiligheid en jij bent die steun, dan zullen ze ongelofelijk groeien in hun zelfvertrouwen, het vertrouwen in de wereld en nog meer vertrouwen krijgen in jou! Dit is de basis van een échte samenwerking. Dáár kun je opbouwen, en daar kun je opgroeien. Er is nog iets heel moois dat je ‘verdient’ door geduldig te zijn, en te beginnen bij de basis. Op die manier krijg je een inkijkje in de pure essentie van je paard. Zonder dat daar al een laagje van negatieve ervaringen, ingevulde vooroordelen of dwang overheen zit. Door zo los te werken met dit jonge paard, werk je met zijn pure, echte innerlijk. Jij vraagt, hij of zij antwoord met het antwoord dat hij van nature zou geven. Het is zo ontzettend gaaf om te ontdekken uit welke kleuren dit ‘paardenpallet’ is op gemaakt! Uit welk hout is hij gesneden? Stoer van de buitenkant, zacht van binnen? Werk je met een paard dat onzeker is, de kat uit de boom kijkt (dat niet is aangeleerd, door fout op fout)? Of werk je met een karaktervol paard, een paard dat echt vol is, gevuld met levensenergie, wil, en karakter? Is het een paar dat al krachtig is en mag hij leren deze kracht een richting te geven? Of mag je dat onzekere paardje leren om de kracht te vinden en te stralen van binnenuit? Wanneer je je (jonge) paard zó door en door kent, en hem dingen kan aanreiken die doorwerken op zielsniveau, hem helpt te groeien in zijn persoonlijke ontwikkeling, dán maar alleen dán bied je kwaliteit. Dan kom je van goede (oprechte) huize en heb jij je paard serieus wat te bieden. Dan ben jij niet de persoon die alleen iets wil ontvangen nee jij geeft ook waarde, kwaliteit en liefde, zonder daar wat voor terug te verlangen. En dat is een magisch proces! Als jij zo oprecht kunt geven dan is het bijna onmogelijk wat jij van deze paarden terug kan krijgen. Dat is een band voor het leven waarop elke nieuwe stap een gave is. Vol plezier, nieuwsgierigheid en vertrouwen. Maar ook een prachtig groeiproces voor jezelf. Welke stappen mag jij nog maken op het gebied van persoonlijke ontwikkeling? Je groeit zo, dat als je bij elkaar bent, je samen 200% bent. Je vult elkaar niet aan om samen tot die 100% te komen. Nee, je staat allebei 100% in je eigen kracht, straalt van binnenuit en samen zijn jullie dan nog zoveel meer! Ook Agnes heeft haar eigen kleurenpalet. Welke kleuren daarbij horen, ontdek je in de volgende blog. Het trainingstraject van Agnes wordt in onderstaande blogs beschreven Intro Wat je wilt weten over de biomechanica van het paard Hoe start je met een jong paard Verder bouwen op de basis Het kleurenpalet van Agnes Aan de slag Werken aan balans is de sleutel tot succes De balans van Agnes De verbindende factor Peace is when everything comes together Het is geen doei of dag, maar tot ziens met een glimlach

Bij het begin beginnen! Maar waar is dat begin dan?! In mijn vorige blog schreef ik over de tijd die het paardenlichaam nodig heeft om te ontwikkelen en ‘volwassen’ te worden en dat daarbij de verschillende structuren in het lijf allemaal op hun eigen tijd volgroeien. Maar waar begin je dan in je proces van zadelmak maken? Waar je start of je eerste focus ligt, hangt helemaal af van het paard waar je mee werkt! Heb je een paard dat van nature erg nieuwsgierig is en graag nieuwe dingen ontdekt, dan kun je al vrij gauw aan de ‘technische opleiding’ van dit paard beginnen. Heb je een paard dat van nature onzeker is, dan zul je eerst heel wat mentale training moeten aanbieden voordat het paard in staat is om ‘technische dingen’ überhaupt aan te leren. Maar hoe je het ook wendt of keert, je begint altijd eerst bij het opbouwen van  communicatie en vertrouwen! Vooral als je een paard hebt dat zo uit de wei of de opfok komt zoals bijvoorbeeld Agnes (die echt nog helemaal niks kent van de mensenwereld, zelfs geen halster) dan is het echt superbelangrijk om te beginnen bij het begin. En dat is leren communiceren en vanuit een oprechte communicatie leren vertrouwen. ‘Groene’ paarden kennen maar 1 ding en dat is kuddetaal. Daarom begin ik met jonge paarden altijd eerst los in de bak. Los in de bak kun je het gesprek aangaan door middel van lichaamshouding en lichaamstaal. Ook dwing je de paarden niks op, ze zijn immers vrij om weg te lopen als ze dat willen. Door die eerste keren zo puur en zonder verwachting te werken, laat je aan het paard zien dat jij oprecht bent: jij hoeft niks van hem en hij moet niks van jou. Hij is vrij om te kiezen of hij de communicatie aan gaat, of niet. Of hij zelf nieuwsgierig wordt en op onderzoek uit gaat of niet. En in 9 van de 10 gevallen worden ze nieuwsgierig! Bij de een duurt het wat langer dan bij de ander, maar uiteindelijk zijn ze allemaal wel benieuwd wat daar voor een figuur in de bak staat en of je daar ook wat mee kan. Ook voor Agnes was dit het begin. Toen ze kwam was ze erg onzeker en bang. Soms zelfs zó bang dat ze helemaal begon te trillen. Het heeft voor haar ook echt enige tijd geduurd voordat ze de deur open durfde te zetten en haar nieuwsgierigheid durfde toe te laten. Maar ook voor Agnes groeide het vertrouwen langzaam maar zeker. Vanuit deze nieuwsgierigheid kun je af en toe al wat dingetjes gaan aanbieden. Door bijvoorbeeld voor het paard te gaan lopen ben je remmend, er naast ben je vrij neutraal en wanneer je achterloopt ben je drijvend (dat zijn de basisprincipes in de kudde). Met deze kleine beginnetjes krijg je al wat wederzijdse communicatie en kun je aan je paard laten zien dat je zijn taal begrijpt en spreekt. Wanneer je deze principes kent, heb je de basis van de communicatie al gelegd. Naarmate de interesse en het vertrouwen groeit, kun je deze communicatie gaan uitbreiden en kun je ook wat richting mee gaan geven in je lichaamstaal. En voor je het weet heb je zo al kleine stukjes van een volte te pakken zonder dat je nog maar iets nodig hebt gehad van harnachement of een andere vorm van druk. In het volgende blog kun je lezen over het verder bouwen op de basis. Het trainingstraject van Agnes wordt in onderstaande blogs beschreven Intro Wat je wilt weten over de biomechanica van het paard Hoe start je met een jong paard Verder bouwen op de basis Het kleurenpalet van Agnes Aan de slag Werken aan balans is de sleutel tot succes De balans van Agnes De verbindende factor Peace is when everything comes together Het is geen doei of dag, maar tot ziens met een glimlach

Volgens de ‘normale’ standaard is Agnes dus ze eigenlijk al te oud om zadelmak te maken. De redenen dat ik wél voor deze leeftijd heb gekozen, hebben te maken met nieuwe inzichten in de biomechanica, groei en ontwikkeling van het paardenlichaam. De laatste jaren zijn er vele onderzoeken gedaan naar de groei en ontwikkeling van het paarden lichaam (bijv. d.m.v. autopsies) en is er veel bekend geworden over de verschillende stadia van groei. Vooral wat betreft de duur van de ontwikkeling van het skelet. Op het moment dat een veulentje wordt geboren, zijn de meeste botstructuren nog zacht/week (zo kan het makkelijker geboren worden). Tijdens de eerste weken ‘sluiten’  de eerste structuren zich al (ze ontwikkelen van kraakbeen naar bot). Denk bijvoorbeeld aan het hoefbeen. Dankzij al deze onderzoeken is nu bekend hoe lang het duurt voordat al deze structuren gesloten zijn. Het is het bijzonder om te zien dat het in een volgorde van beneden naar boven loopt (vanaf de grond gezien). Ook is aangetoond dat de duur van het sluiten van de botstructuren samenhangt met de grootte van het paard. Bijvoorbeeld: een paard van 1,62m is eerder volgroeid dan een paard van 1,82. De volgorde van het sluiten van de botstructuren van het paard zijn als volgt: Als allereerste sluit het Hoefbeen zich, dit gebeurt direct na de geboorte. Daarna volgt het Kroonbeen, deze sluit tussen 9 tot 12 maanden. Als het paard 13 tot 15 maanden oud is sluiten de kraakbeenstructuren van het kootbeen, en rond de 18 maanden het pijpbeen. Na het pijpbeen volgen de handwortelbeentjes (ook wel voorknie genoemd), deze beginnen te sluiten op een leeftijd van 18 maanden en zijn pas uitgegroeid op een leeftijd van 2 jaar! Vervolgens schuiven we verder door naar boven, naar het spaakbeen, ellepijp, schouderblad, spronggewricht, Tibia (scheenbeen), en het Femur (dijbeen), al deze structuren sluiten zich pas op een leeftijd tussen de 3 en 3,5 jaar. Gaan we nog verder omhoog in het paardenlichaam, dan vind je het bekken/de heupen, hier zit wel even een rare spong tussen, deze structuren sluiten zich namelijk weer wat eerder, ergens tussen de 18 maanden en 2 jaar. Maar kijk je dan nog weer wat hoger dan kom je bij de wervel kolom (hier hechten het bekken/heupen aanvast) dan zie je dat deze (hoogste (vanaf de grond gezien) structuren pas op een leeftijd van 5 á 5,5 jaar sluiten. Nu je dit weet, voelt het dan logisch om met (ruiter-)gewicht op een wervelkolom van drie jaar oud paard te gaan zitten? Een wervelkolom die voor een groot deel nog uit kraakbeen bestaat? Maar is het dan niet zo dat botten zich aanpassen naar de omstandigheden? Dit klopt! Een voorbeeld: Staat een bot onder meer druk (van bijvoorbeeld ruitergewicht) dan zal het harder worden. Maar als je dan pas begint met zadel mak maken op een leeftijd van 5 á 5,5 jaar ben je dan niet te laat? Zijn de botten dan niet te lang zonder druk geweest waardoor ze te zacht blijven? Het antwoord daarop is: nee. De structuren beginnen met sluiten op een leeftijd van 5 á 5,5 jaar, en ze zijn pas volledig vol groeit op een leeftijd tussen 7 en 8 jaar (afhankelijk van de grootte van het paard). Maar hoe zit het dan met de theorie dat een paard te oud is om te leren op een leeftijd van vijf? Dan zijn ze toch al te dominant en ben je toch te laat? Tot nu toe heb ik nog nooit mee gemaakt dat een paard (ook al stond hij bovenaan in de rangorde in zijn kudde) zo dominant was op een leeftijd van vijf, dat ik hem niks meer kon leren omdat hij zijn eigen plan trok of gevaarlijk was. Kijk maar eens bij jezelf: Ben jij uitgeleerd op, laten we zeggen, een leeftijd tussen de 15 en 20 jaar? Of ben je dan juist in staat om heel veel en snel te leren? Ik maak wel mee dat paarden dominant, agressief of gevaarlijk gedrag vertonen wanneer zij niet begrepen worden, ze niet snappen wat er wordt gevraagd of worden overvraagd, en dit zie ik juist heel veel op jonge leeftijd! Paarden die net een half jaar tot een jaar onder het zadel zijn, altijd braaf zijn geweest en er in 1 keer mee ophouden, zich afsluiten of in het verzet schieten. Vaak wordt er dan gezegd: ‘Je moet hem er ‘even’ door rijden, want hij probeert je uit’. ‘Pak hem aan, hij moet goed weten wie de baas is!’ Maar is dit ook zo? Geeft een paard eigenlijk niet alleen maar aan: dat hij het niet snapt of dat het hem teveel is? Want hoe goed kijken wij naar de mentale ontwikkeling van een paard? Als hij lichamelijk in staat is om ‘aan het werk’ te gaan, betekent dit dan ook dat hij dat mentaal is? Stel jezelf maar eens voor dat jij op een leeftijd van 6 jaar naar de middelbare school zou moeten, alle dagen tot 4 uur, een half uur heen op de fiets en een half uur terug, en daarnaast alle vakken volgen van aardrijkskunde tot wiskunde en geschiedenis. Zou jij dit aankunnen? En als je niet mocht spreken, hoe zou jij dan aangeven dat je het niet snapt, of dat het je teveel is? Soms met een iets een andere kijk, meer kennis of kleine aanpassing kan het paardrijden zo ontzettend mooi zijn; voor zowel ruiter als paard! Zo kan een proces om een paard zadelmak te maken ook zo mooi zijn. Vanuit rust, vertrouwen, balans en harmonie, zonder vroegtijdige blessures, verzet of gevaarlijk gedrag. In het volgende blog in deze serie gaan we helemaal terug naar het begin: waar start je het zadelmak maken? Het trainingstraject van Agnes wordt in onderstaande blogs beschreven Intro Wat je wilt weten over de biomechanica van het paard Hoe start je met een jong paard Verder bouwen op de basis Het kleurenpalet van Agnes Aan de slag Werken aan balans is de sleutel tot