Naam auteur: IrisBraakhuis

De training zette zich voort aan de enkele longe en later aan de dubbele longe waarbij balans en lichaamsgebruik steeds meer aan de orde kwamen. Met dat we haar balans konden gaan verbeteren, konden we ook steeds beter zien hoeveel last zij heeft van de artrose. Hiermee kwam het volgende puzzelstukje aanbod: Is ze nog instaat om gewicht te dragen? Haar souplesse en losgelatenheid werden steeds beter, omdat haar verticale balans al vrij snel vooruit ging. Naarmate ze soepeler werd kwamen er geen onregelmatigheden of bewegingsbeperkingen naar voren. Een goed teken dat de artrose haar dus niet echt in de weg zit. Wel kwam er een ander ‘probleem puzzelstukje’ naar voren, namelijk: haar ooit slechte knieën. Een probleem dat we bij heel veel paarden met slappe kniebanden zien: onzekerheid. Paarden worden erg onzeker als hun lichaam niet functioneert zoals dat zou moeten. Op zich ook wel logisch, want als vluchtdier moet je 1 ding heel zeker weten en dat is dat je in ieder geval van je eigen lichaam op aan kunt. Je komt deze onzekerheid vooral tegen op de punten: – het eerste loslaten van de hals en de rug bij het ontstaan van verticale balans– bij oefeningen die de horizontale balans verbeteren– het verlagen van tempo (bijna alle paarden met slappe kniebanden lossen hun horizontale balans probleem op met tempo verhogen)– de galop Alle bovenstaande punten hebben met elkaar gemeen dat het paard meer lichaamsgewicht gaat dragen op de achterbenen in plaats van op de voorbenen, waardoor de spieren, banden en gewrichten in de achterbenen zwaarder worden belast. Wanneer een paard daar van nature instabiel is, dan is dat een lastige opdracht om uit te voeren en kom je vaak onzekerheid tegen. Deze onzekerheid uit zich vaak in verstrakken, afsluiten voor contact, frustratie of boosheid, rennen of onder de ruiter vandaan lopen. Veelal overeenkomende signalen die we ook bij Karla zagen. Door goede balanstraining, maar ook door hier weer het aanvoelend vermogen  aan toe te voegen was Carla instaat om Karla stapje voor stapje in haar onzekerheid te helpen. Ze kon haar telkens vragen of ze het korte momenten wilde proberen. Soms was daar een behoorlijke portie innerlijke overtuigingskracht voor nodig en soms was daar heel veel geduld en millimeter stapjes voor nodig. Uiteindelijk groeide het vertrouwen van Karla in zichzelf en (nog sterker) in de samenwerking, omdat ze ervoer dat er respect voor grenzen zijn en Carla steeds meer leiderschap ontwikkelde. Karla voelt zich hierdoor veilig en kan vanuit vertrouwen ontspannen. Gaande weg de training werd ze ook fysiek sterker, waardoor spieren een stukje draagkracht en stabiliteit konden gaan invullen wat ze van nature in haar banden mist. Paarden met pittige karkaters, zoals Karla, hebben een echte vechtersmentaliteit. Als ze zich eenmaal mentaal veilig voelen in de samenwerking, dan zijn ze bereid alles te geven voor die samenwerking. Een grote valkuil voor henzelf met vaak blessures als gevolg, maar ook een extra moeilijkheidsfactor tijdens deze training. Kán Karla het werk goed uitvoeren of wíl Karla het werk graag goed uitvoeren (voorbij haar eigen grenzen)? Op basis van deze twee punten kun je dus inschatten of je paard wel kán werken of niet, los van het feit of ze dat graag wil. Alles zag er bij Karla naar uit dat ze in staat was om gedragen werk te gaan doen. Ze was heel mooi regelmatig wanneer ze in balans liep en liet geen signalen van ongemak zien. De dag van opstijgen kwam daarmee langzamerhand weer in beeld. Beginnend in hele kleine stapjes konden we ook het rijden weer op gaan pakken. Waar we in het losse grondwerk ooit begonnen met het ontwikkelen van aanvoelend vermogen, bleek dit ook de rode draad in het rijden te zijn. Aanvoelend vermogen om snel genoeg te kunnen schakelen tussen: zacht begrenzen en vertrouwen geven wanneer ze onzeker was, óf haar fysiek aan het werk zetten in kleine voltes om zo het tempo onder controle te houden (zonder haar vast te zetten!), wanneer ze een dag had dat ze er wat van vond. Fijngevoelig als Karla is, reageert ze nog op het verkorten van een adem of het onbewust spannen van je kleine teen. Dus naast een groot eigen lichaamsbewustzijn en lichaamsbeheersing is aanvoelend vermogen nodig om in de juiste toon en met de juiste signalen te werken, voordat deze snelle tante er al vandoor is. Wat begon met veel vraagtekens en een behoorlijke stretch in kwetsbare thema’s bij het ontwikkelen van kwaliteiten, eindigde in een mooi samenspel tussen ruiter en paard. We eindigden met een paard met: – bewegingsvrijheid in de bovenlijn– een mooie ontwikkeling in haar spieren die zorgen voor draagkracht, waarbij stabiliteit rondom de knie verbeterd en de belasting op de SI gewrichten verminderd– een gezond metabolisme,– en een fijne mentale ontspanning En een ruiter met een mooie balans tussen: – kennis– kunde– aanvoelend vermogen– en zelfvertrouwen Waarbij de gedachte aan een hulp al genoeg verandering in de lichaamstaal is voor dit paard om er moeiteloos op in te kunnen gaan. Samenspel vanuit ontspanning, aanwezigheid, contact en vertrouwen. Moeiteloos in beweging en communicatie, door de samenwerking tussen: weten en voelen! Het revalidatietraject van Karla wordt in de onderstaande blogs verder beschreven:

Omdat we niet helemaal zeker weten hoeveel last Karla heeft van met name de artrose in de SI gewrichten zijn we de training begonnen in het losse grondwerk. Dit geeft de minste fysieke belasting, maar geeft wel heel goed inzicht in de mentale staat van dit paard, haar eigenaar en hun onderlinge communicatie. In het losse grondwerk viel heel duidelijk op dat Karla in contact blijven tijdens het werk erg lastig vond. Liever ging ze uit contact door te  rennen of door bezig te gaan met de omgeving, ook koos ze er voor uit contact te gaan tijdens het werk. Dit herken je het beste aan een soort automatische pilot modus. Een paard voert de gevraagde oefeningen wel uit, maar laat geen signalen van communicatie zien. Vaak staren de ogen wat vaag in de omgeving, ze lijken de mens maar ook de omgeving niet echt in zich op te nemen. Ook is er weinig tot geen orenspel en is er weinig interactie tussen het paard en mens. In het grondwerk zijn we ‘het gesprek’ met haar aangegaan. Wat gebeurt er als wij ten alle tijden met haar in contact blijven, ook al komt zij misschien niet direct met contact terug? Als ze beseft dat ze niet kan blijven wegrennen of eeuwig kan blijven afsluiten, zou zij het dan een poging waard vinden om dat contact eens te onderzoeken? Wat gebeurt er als we het rennen blokken? Sluit ze dan af? Wordt ze boos? Of bang? Of is daar toch weer de optie om het contact te overwegen? We stelden deze ‘vragen’, bestudeerden haar reacties en vonden zo al mooie inzichten over wat Karla denkt van het samenwerken met mensen. Het vermoeden dat zij de training in het verleden als minder prettig ervaren heeft, lijkt op zijn plek te zijn. Karla is wantrouwend en wil eigenlijk niets van mensen weten, zeker niet wanneer zij verwachtingen hebben of met intenties het contact aangaan. Als we even terugdenken aan de vicieuze cirkel van ‘fight and flight’ dan is dit iets dat voor haar niet positief bijgedragen heeft. Het levert haar vaak korte momenten van stress op, maar deze eerste drempel is tegelijkertijd ook een mooie eerste ingang om stress te verminderen en haar op dit moment vooruit te helpen om uit deze cirkel te komen. Tijdens het losse grondwerk werk je met technieken en posities. Deze ‘technieken’ zitten hem vooral in lichaamstaal: – een bepaalde uitstraling hebben– een richting hebben– een tempo aangeven– enzovoorts Eigenlijk net als bij ‘gewone’ disciplines zoals longeren en rijden. Maar in het losse grondwerk is naast deze ‘techniek’ nog iets nodig, iets dat je niet kunt skippen en dat je niet even kunt fixen met een hulpteugel of een trucje. Je hebt een bepaalde mate van aanvoelend vermogen nodig. Het vermogen om te onderscheiden: Rent dit paard vanuit angst? Onzekerheid? Boosheid? Onmacht? Plezier? Of uitdaging? Dit aanvoelend vermogen heb je nodig om goed in te schatten waar je ‘gesprek’ over gaat, maar ook in welke toon je deze met elkaar moet voeren om tot goede antwoorden te komen. Dit aanvoelend vermogen heeft in principe iedereen, maar bij de een is het meer ontwikkeld dan bij de ander. Dit aanvoelend vermogen vraagt een bepaalde openheid, zodat informatie van de ander binnen kan komen. Wanneer iemand onzekerheid is aan de binnenkant dan voelt je openstellen al snel aan als een kwetsbaarheid en wordt bewust of onbewust het aanvoelend vermogen verminderd of geblokkeerd. Voor Carla bleek dit in het begin ook lastig te zijn. Technisch en theoretisch is ze supersterk onderbouwd, maar bij het in de praktijk brengen, kwamen heel veel vragen en onzekerheid naar boven. Het was lastig voor haar om aan te voelen waarom haar paard deed wat ze deed. Onzekerheid is iets dat paarden erg snel aanvoelen. Als het gaat om leiderschap en veiligheid dan is er niet veel ruimte voor onzekerheid omdat er in tijden van nood geen tijd is om te twijfelen of het niet zeker te weten.  Door deze onderhuidse onzekerheid werd de spanning van Karla in het werken groter, een volgend puzzelstukje viel daarmee op zijn plek. Het losse grondwerk is ook dé ideale discipline voor de verdieping je eigen persoonlijke ontwikkeling. Je ontwikkelt skills op het gebied van lichaamstaal, communicatie en leiderschap. Tijdens deze ontwikkeling zagen we ook een verandering bij Karla, ze rende niet zo snel meer weg en sloot zich steeds minder af. Want nu Carla haar aanvoelend vermogen weer als tool beschikbaar begon te krijgen, kon zij Karla beter lezen en begrijpen, waardoor Karla zich veiliger voelde in de samenwerking. En wat bleek… Het was nog wel een behoorlijk pittige tante die Karla! Werklustig en snel, ondeugend en met een goede eigen mening, scherpzinnig en oooh zo fijngevoelig! Zoals wel vaker het geval blijkt…. De ideale uitdaging voor Carla om haar ondergesneeuwde skills op te oefenen. Veel paarden en mensen blijken uitdagingen en groeipunten in elkaar naar voren te halen, en dat was hier niet anders. Nu deze mentale laag vanuit de training op zijn plek begon te vallen samen met de ondersteuning vanuit de Bach Bloessem remedies kon Karla steeds meer mentale spanning loslaten. Daarbij begon de ondersteuning vanuit voeding, supplementen en Chinese geneeskunde ook zijn werk te doen en beetje bij beetje vielen ook deze puzzelstukjes op zijn plek. Ze kwam uit het ‘fight and flight’ systeem en haar metabolisme normaliseerde. Ze begon haar overtollige vet te verteren, kreeg betere mest en in de samenwerking ging ze meer ontspannen. De mentale puzzelstukjes vielen op hun plek, nu kunnen we verder gaan kijken naar fysiek belasting: hoeveel en in welke vorm is er allemaal mogelijk? Je ontdekt het in blog 3! Het revalidatietraject van Karla wordt in de onderstaande blogs verder beschreven:

Ken je dat gevoel van frustratie? Je voelt dat er iets niet helemaal klopt, maar je weet niet precies wat… en ergens in de diep van binnen weet je wel dat het met jezelf te maken heeft, maar bij die verandering kun je nog niet helemaal bij. Zó irritant! Hoe komt het dat veel mensen dit gevoel herkennen en met enige regelmaat tegenkomen? Het heeft alles te maken het feit dat wanneer je paard groeit, jij als ruiter ook mee moet groeien. Als je paard door kan naar de verfijning, kun je als ruiter niet achter blijven. Iets nog niet kunnen is heel lastig en vooral heel frustrerend, en gelukkig heel universeel! Tijdens dit vervolg blog van Lino gaan we hier verder op in, want ook Lino is klaar om door te gaan naar de verfijning! ‘En wat is dan lichaamstaal?’ In het laatste blog van Lino’s revalidatie traject, begonnen we met die vraag. We vertelden over: We vertelden herkenningspunten om zelf mee aan de slag te kunnen, en dat het heel universeel is. We tipten eigenlijk de grove punten van de lijst. Lino was destijds natuurlijk ook erg groot in zijn lichaamstaal. Hij was ergens in het leven uit balans geraakt en kon niet anders dan schreeuwen in plaats van praten, laat staan fluisteren. Nu zo’n anderhalf jaar na zijn oorspronkelijke revalidatietraining kwam Lino terug om een aantal weken doorgetraind te worden tijdens de vakantie van zijn eigenaren. Er zijn veel paarden die om soortgelijke redenen vaker terugkeren naar de stallen van Revalidatie stal de Kuper, en het is altijd zo leuk om te zien welke progressie ze maken in de tussenliggende tijd! Ook Lino bleek een prachtige vooruitgang te hebben geboekt. Zijn fysieke peesblessure is supermooi verder hersteld. Het been is eigenlijk altijd ‘droog’ (wat betekent dat het lichaam geen vocht meer aanmaakt, wat weer aangeeft dat het herstelproces klaar is). Hij is op een regelmatige basis in training en heeft mooie en bovenal correcte spieren ontwikkeld. Iets dat aangeeft dat hij op een biomechanisch correcte manier zijn lichaam gebruikt in het werk, in simpele woorden: hij loopt over het algemeen in balans. Een paard dat in balans loopt, compenseert niet/nauwelijks en dat is een teken dat het lichaam in staat is om te werken (lees: er geen onderliggende blessures meer in de weg zitten). En mentaal dan…? Mentaal heeft Lino écht hele grote stappen gemaakt! Naast dat zijn spieren op de correcte plekken ontwikkeld zijn, zijn ze ook zacht. Zachte spieren zijn niet mogelijk bij een strakke mentale gesteldheid. Zijn gelaatsuitdrukking is veel zachter en rustiger geworden, en zijn ogen zijn veranderd van groot, opengesperde paniekogen naar een rustige ogen met zelfs een wijze uitstraling. Hij lijkt het leven te overzien. Op momenten dat je hem in triggersituaties plaatst, zoals het weghalen van andere paarden, dan zie je nog wel onrust ontstaan. Maar het is een onrust die veel meer in proporties is. Hij loopt een rondje door zijn stal, hinnikt een keer en kijkt met opgegeven hoofd waar ze naar toe gaan. Eigenlijk gedrag dat je bij heel veel paarden ziet, want tja… welk paard wordt niet onrustig als je kuddegenoten weghaalt? De bedoeling tijdens de training was doortrainen op het niveau waar hij was en waar mogelijk verder opleiden. Helaas werd hij een paar dagen voor aankomst kreupel. Oorzaak: Onbekend… Zeer waarschijnlijk een glijpartij in de wei. De eerste weken stonden zodoende toch onbedoeld weer wat in het teken van revalidatie. We hebben Lino behandeld met Body stress release, magneetveldtherapie en ondersteund met balanskussens. Gelukkig herstelde hij snel en konden we op een rustig tempo de training verder oppakken. Zoals we in de eerste blogserie al aanhaalden, heeft Lino geen makkelijk fysiek. Hij heeft een moeilijke stand van zijn voorbenen, waarbij hij wat door zijn voorknieën lijkt te buigen. Dit veroorzaakt veel druk op de ‘teen’ waardoor zijn voeten te veel lengte aan de voorkant ontwikkelen (ook wel lange tenen, in vakjargon). Dat maakt dat het afwikkelen van de beweging van de voorbenen moeizamer gaat. Daarbij zijn de hoeken van de gewrichten in de achterbenen wat recht, waardoor inbuigen en uitveren van nature ook wat moeizamer gaat. Hierdoor ontstaat er al snel een voorkeur in bewegingspatroon met (te) veel gewicht op de voorhand. Het feit dat hij ruim 1.80 meter hoog is, maakt balans voor Lino niet makkelijker. Tijdens het rijden merk je bij hem dan ook dat hij opvallend veel wisselt tussen voorkeursschouder (dan leunt hij meer op links voor en dan leunt hij weer meer op rechtsvoor). De eigenaresse had al heel goed uitgevogeld dat hij na het vinden van zijn balans en hij zijn hoofd en hals ontspant naar beneden, niet te lang in deze houding, ook wel: ‘lang en laag’ genoemd, moest blijven lopen. Voor Lino een hele makkelijke comfortzone. Redelijk verticaal in balans, maar niet te veel de lange, rechte achterbenen eronder. Maar Lino hieruit vragen door met hem in meer verzamelde oefeningen te werken was nog niet heel makkelijk. Zijn eigenaresse had al een mooie opzet gemaakt waar mee we verder mochten puzzelen tijdens de training. Tijdens het rijden merkte ik dat hij snel mentaal onrustig werd of weer met korte momenten uit contact ging. Fysiek merkte ik dat hij óf ging versnellen bij moeilijkere oefeningen óf te veel vertragen óf opzoek ging naar minimale compensaties. Op die laatste manier kon hij toch de vraag beantwoorden, maar maakte hij het voor zichzelf, op de korte, termijn wat makkelijker (op de lange termijn brengt dat natuurlijk alleen maar overbelasting en blessures met zich mee). Tijdens de trainingen konden we eigenlijk heel mooi verder borduren op ‘het gesprek’ dat we ooit tijdens zijn eerste revalidatie met hem aangingen: ‘Lino, wil je in contact komen en blijven? En zou je het voor mij willen proberen?’. Tijdens het werken nam ik geregeld dezelfde combinatie van ‘standvastig maar zacht’ aan in mijn lichaamstaal, en zocht ik samen met hem naar het verbeteren van die horizontale balans. Wat kan wel? Wat kan niet? Wat

En hoe weet je dan dat mentale training zo werkt?We begonnen er al mee bij het intro: ‘Hoe beschrijf je een training die in essentie de beleving en het gevoel van het moment pakt?’ In het blog van Lino hebben we tot nu toe voornamelijk het verloop, oorzaak en gevolg, en de linkjes die belangrijk zijn tussen mentale training en fysiek herstel proberen te beschrijven. Maar hoe is zo’n training in de praktijk? Laten we dat eens proberen te vatten en daarbij specifiek ingaan op (het belang van) lichaamstaal: zowel het lezen en goed interpreteren van de lichaamstaal van je paard, als je bewust zijn en lichaamscontrole/aansturing van je eigen lichaamstaal. Het is maandag ochtend 7.30 uur, ik loop de stal in, de sfeer is rustig. Paarden knabbelen wat op hun hooi, kijken op en hinniken zacht. Ik bekijk hun gelaatsuitdrukking, de ogen staan zacht en zijn niet wijd opengesperd, neusvleugels ontspannen. Ik begin met het klaarmaken van de brokken, ieder paard zijn eigen ‘prakkie’ afgestemd op wat ze individueel nodig hebben. De zachte hinnik wordt af en toe wat luider en ook ontstaat er gerommel in de stal, paarden lopen rond of schrapen met een hoef over de grond. Ik check tijdens het klaarmaken nog eens de gelaatsuitdrukkingen: de ogen wat groter, de oren naar voren en de ademhaling iets verhoogd, hoofd hoger… Het is aan de paarden te zien dat er wat staat te gebeuren, het is een sfeer van verwachting en een iets onrustig enthousiasme, maar nog geen signalen of sfeer van echte stress. Het voer wordt verdeeld en ik vervolg mijn routine van het klaar-maken om naar buiten te gaan. Het enthousiasme stijgt in de stal, de onrust wordt groter, er wordt meer gelopen en soms wat gedrenteld. De vaste bewoners van de stal zijn in verhouding meer ontspannen en staan over het algemeen stil op hun beurt te wachten. Hun hoofden lager, ogen zachter, ademhaling rustiger, maar oren wel gespitst. Een gezonde alertheid en aanwezigheid. Ik begin met de eerste paarden weg te brengen en ineens verandert de sfeer van opgetogen onrustig naar paniek, frustratie en onmacht. Ik scan de paarden en zie dat Lino eruit springt. Hij stuitert door de stal, beukt tegen de deur, probeert al steigerend over de stalwand te komen. Zijn ogen zijn wagenwijd opengesperd evenals zijn neusvleugels. Zijn ademhaling is strak, oppervlakkig en heel snel, zijn hart bonst en de spieren staan strak en beginnen te trillen. Als ik richting zijn stal loop om hem te helpen, valt mij op dat hij mij niet opmerkt, hij bekijkt mij niet en lijkt niet te zien dat ik dichterbij kom. Zijn aandacht is strak gericht op de deur, zijn oren gespitst en hij lijkt op afstand te zoeken waar de andere paarden zijn gebleven. Ik maak de deur open om zijn halster om te doen, hij merkt mij nog altijd niet op. Ik maak contact door met hem te praten, aanraken lukt nog niet, hij is nog te bewegelijk om dichterbij te komen. Hij lijkt mij niet te horen, ik verhoog mijn stemvolume en hij reageert, hij heeft me op gemerkt. Ik zie zijn ogen groter worden, ik behoud mijn stemvolume als ik met hem praat, maar verlaag daarbij mijn ademhaling, kijk een beetje langs hem heen, ik verzacht de spieren van mijn gezicht, nek en schouders. Mijn lichaamstaal ontspant een beetje zonder dat ik mijn aanwezigheid en volume verminder. Lino reageert door zijn ogen te verzachten. ‘Goed zo jongen. Je hoeft niet bang van me te worden’ ‘Ik kom je helpen, maar je moet me wel in de gaten houden anders wordt het te gevaarlijk.’ Zo praat ik rustig, maar nog altijd duidelijk met hem door. Een gevoel van standvastigheid en duidelijkheid voel ik in mijn buik, maar niet boos. Na een tijdje kan ik zijn halster omdoen waarna de spanning weer stijgt. Het idee van naar buiten gaan maakt hem weer onrustig. Ik blijf staan. Standvastig, duidelijk, maar niet boos besluit ik: we gaan pas naar buiten als wij met de aandacht bij elkaar kunnen blijven anders blijft het niet veilig. Ik spreek duidelijk op hem in, dit keer zie ik geen angst, de ogen blijven onveranderd maar Lino’s lichaamstaal verandert wel… Zijn spieren verstrakken en hij krijgt een harde uitdrukking over zijn lichaam en gezicht. Ik voel frustratie. Hij lijkt al stampvoetend te zeggen: ‘IK WIL NAAR BUITEN!’. Nog altijd even duidelijk voel ik in mijn onderbuik: nee, op deze manier niet. Dus blijven we staan… Mijn stemvolume moet iets omhoog, ik merk namelijk dat hij mij niet meer opmerkt, mijn lichaamstaal blijft nog wel zacht, maar mijn houding wordt wat nadrukkelijker. Ik neem meer ruimte in en recht mijn rug, ik richt mijn aandacht rechtstreeks op hem door hem aan te kijken. Lino doet er nog een schepje bovenop, hij probeert aan het touw omhoog te komen en rond te draaien door de stal. Ik houd hem tegen en wijs hem op mijn ruimte en mijn aanwezigheid, dit staat hem al helemaal niet aan. Hij hinnikt luid. Na een minuut of 10 komt hij een beetje bij zijn positieven. Het besef dat hij niet kan afdwingen om te gaan, lijkt bij hem binnen te komen. Hij begint tussen het hinniken door af te kauwen. De frustratie wordt zachter, zijn hoofd lager, zijn ogen nog altijd groot opengesperd en zijn ademhaling nog onrustig begint hij stil te staan. Zijn lichaam trilt van top tot teen. De gezichtstuitdrukking van boos en gefrustreerd verandert, hij lijkt ineens heel klein en jong, zijn ogen staan onzeker hij heeft fronsen boven zijn ogen in plaats van wijd opengesperde ogen zoals eerder bij angst en onrust. Hij voelt onzeker. Ik bevestig hem voor het feit dat hij mij opmerkt en dat hij zijn aandacht weet te richten van een strakke focus naar buiten opzoek naar andere paarden naar binnen in de stal bij mij en af en toe bij zichzelf. Ik praat op een zachter volume met hem, aai hem over zijn hals,

Tijdens de eerste stappen van revalidatie en mentale training is er samen met de hoefsmid iedere keer goed gekeken naar de stand van zijn voeten en de belasting van de pezen. Daar waar kon hebben we telkens een beetje de stand bijgewerkt om op die manier het lichaam zo goed als mogelijk te ondersteunen richting herstel en weg van overbelasting. Om dit proces op alle vlakken te ondersteunen stond hij dagelijks onder de magneetveldtherapiedeken met beenbandage en deden we dagelijks de ice vibe boots om. Lichaam en geest begonnen geleidelijk aan meer in balans te komen. Dit gedrag en deze belasting is iets dat al jarenlang plaats heeft gevonden. Daarmee is het behoorlijk ingesleten als gedragspatroon en was het lichaam op bepaalde punten ook behoorlijk verzwakt. Herstel duurt daarom lang. Naast de bovengenoemde ondersteuning zijn we Lino ook gaan behandelen met body stress release een techniek die via het zenuwstelsel het zelfherstellend vermogen van het lichaam aanspreekt. Dit pakte voor Lino heel erg positief uit en hij kon grote stappen maken in zijn mentale ontwikkeling en fysieke herstel. Elke 2 maand kwam de dierenarts langs voor een controlescan en na een paar maanden revalideren en ontwikkelen kregen we eindelijk groen licht om de training in de bak weer op te starten! Het werken in de bak bied de uitgelezen kans om verder te bouwen aan communicatie en mentale ontwikkeling. Tijdens dit werk konden we steeds meer finetunen in lichaamsbewustzijn en ontwikkeling. Door de hoge mate van stress was Lino’s aandacht vaak in de omgeving. Hij was druk met wat er om hem heen gebeurde en of hij dat ook moest controleren en beheren waardoor hij zich vaak niet bewust was van wat er in- en met hem gebeurde en hoe hij zich voelde. Tijdens het werken in de bak kon ik hem helpen zijn aandacht meer naar binnen te richten door telkens vragen te stellen aan zijn lichaam (een nieuwe richting, een ander tempo, enz.). Ook de balanskussens hielpen hem hierin erg op weg (als je ondergrond instabiel wordt dan móet je wel gaan voelen wat je aan het doen bent en dan voel je ook vanzelf hoe je je eigenlijk voelt…) Ook dit stukje van de training ging met pieken en dalen, hij ontwikkelde goed maar hij vond het zelf ook wel vaak echt heel moeilijk. Weerstand en frustratie waren emoties die daarbij naar voren kwamen. Iets dat me regelmatig opvalt bij paarden die qua aandacht veel en ver naar buiten gericht zijn is dat zij zich vaak maar weinig van de training eigen maken. Ondanks dat ze meestl wel goed (biomechanisch correct) getraind zijn. Bied je deze paarden voldoende ondersteuning vanuit de ruiter dan lopen ze de oefeningen netjes, maar breng je de ondersteuning terug naar een minimum en vraag je een paard vanuit eigen ontwikkeling, bewustzijn en gedragenheid zijn eigen balans te zoeken, vinden en behouden dan blijft er van deze paarden niet veel over. Zij missen veelal de fysieke kracht en conditie om echt vanuit de core (buikspieren en achterbenen) zichzelf en ruiter gewicht te dragen, maar zijn dikwijls ook hun stuur en richting over zichzelf helemaal kwijt wanneer ze gevraagd worden om op eigen benen te gaan lopen. Zo ook bij Lino. Met zijn lange benen kon hij prima hard rennen, maar wanneer het op dragen aan kwam werd hij traag en slap en was hij binnen 15 minuten zó moe dat we de training eigenlijk alweer konden stoppen. Ook hier hebben we de stappen heel erg klein gehouden zodat hij zijn eigen ontwikkeling kon bijhouden en nog belangrijker: kon ervaren. Als een paard leert hoe het balans vindt en vervolgens kan behouden dan geeft hem dat houvast en zekerheid, iets dat Lino zeker goed kon gebruiken. Tijdens deze kleine stappen werkten we aan verticale balans (de gewichtsverdeling over de schouders) maar ook aan activiteit. Zonder kracht in de achterbenen is het erg moeilijk om het gewicht van de schouders in balans te brengen. We zochten activiteit maar géén snelheid, dit vond Lino een moeilijk onderscheid. Toen hij het door begon te krijgen, bleek het voor hem een ideale uitlaatklep om zijn wilskracht op een positieve manier in te zetten. Op deze manier kan hij heel krachtig zijn zonder dat hij gevaarlijk is of dat hij ongecontroleerd is. Precies dat wat hij zo weinig had ontwikkeld. Je zag hem ook na de training vaak fysiek moe, maar mentaal voldaan zijn waardoor hij verder kon verzachten en minder dwangmatig werd. We hebben hem een klein stukje opgestart in het werken in de bak waarna hij weer terug naar huis is gegaan. Zijn eigenaresse is tijdens de revalidatie regelmatig langsgeweest om mee te kijken en mee te leren en neemt het geleerde mee naar huis. Thuis heb je natuurlijk altijd te maken met gewoontevorming en ingesleten patronen waardoor je soms best een terugval in gedrag kunt zien. Lino is een zeer complex paard om mee te werken en om te helpen ontwikkelen, ik heb dan ook het allergrootste respect voor het geduld en de toewijding waarmee de eigenaresse voor haar paard zorgt en met haar paard werkt. Een prachtig voorbeeld van: goede mensen bestaan nog! Het revalidatietraject van Lino wordt in de onderstaande blogs verder beschreven:

We begonnen het stappen aan de hand altijd in het zicht van de andere paarden, lino’s safety spot. We leerden elkaar kennen en vertrouwen en Lino kon ontspannen omdat hij hiermee zag dat we zijn grenzen zien en hier respect voor hebben. Toen het vertrouwen groeide vroeg ik hem met (hele!) kleine stukjes steeds wat verder van zijn safety spot weg te lopen, ik vroeg hem niet alleen daarvan weg te gaan maar ik vroeg hem vooral om met mij mee te gaan. Ik vroeg hem: durf je het aan om samen met mij een paar meter verder te gaan dan gisteren? Op basis van het vertrouwen dat hij tot dusver in mij had opgebouwd durfde hij dat aan. Op de momenten dat hij dapper was en het probeerde bevestigde en beloonde ik hem met mijn stem en met een aai op de hals. Op momenten dat hij onzeker begon te worden hielden we stil. Op deze manier kreeg Lino een extra keuze. Voorheen kon hij vanuit paniek alleen maar kiezen voor het overnemen van de situatie en (met gevaar voor zichzelf en anderen) met groot gedrag en onrust de situatie terug te brengen naar hoe hij het wilde. Nu kreeg hij de keuze om eerst over de situatie, zijn gevoel en zijn gedrag na te denken. Hierdoor kon hij leren dat hij meer aankan dan hij zelf dacht en dat zijn veiligheid niet alleen maar gebaseerd is op de aanwezigheid van andere paarden. Het gaf hem een kans om dat onzekere gevoel om te zetten naar zelfvertrouwen. Het proces van Lino verliep in vele pieken en dalen. Met momenten maakte hij prachtige stappen vooruit en dan leek hij weer wat af te glijden of op een bepaald niveau te blijven hangen. Er waren zeker dagen dat hij het maar stom vond om over zoveel dingen na te denken, zich niet wilde leren beheersen en de grenzen van gedrag en samenwerking ging op zoeken. Op dit soort dagen was het goede voorbeeldgeven het allerbelangrijkste. Met zijn gevaarlijke gedrag zou je als mens snel vanuit angst en controle gaan reageren of vanuit frustratie (‘het is nu al de 100e keer dat we dit doen, je snapt het nu toch wel een keer?!’). Zou je vanuit onmacht of frustratie je lichaamstaal laten verharden dan zou je alleen maar olie op het vuur gooien. Je zou Lino een reden geven voor onrustig gedrag, een reden voor een onveilig gevoel en je zou hem in het rechtstellen om zijn zin door te drijven. Op deze moeilijke dagen was het de kunst om het goede voorbeeld te blijven geven door standvastig, duidelijk maar ontspannen grenzen te stellen. En het voorbeeld rustig te blijven staan en over iets nadenken blijven geven. ‘Nee, we gaan niet mee in jou grote gedrag.’ ‘Nee, we zijn niet van je onder de indruk.’ ‘Ja, onze vraag of boodschap staat nog steeds.’ ‘Nee, er hangen geen consequenties aan een verkeerde inschatting.’ ‘Nee, we proberen je niet te domineren of je iets te ontnemen, we proberen te communiceren en overleggen.’ ‘ja, we proberen je te helpen.’ Je snapt hem al… Een behoorlijke training in je eigen bewustzijnsniveau (wat vertel ik allemaal in mijn lichaamstaal), zelfbeheersing en mentale ontwikkeling. Dit soort processen gingen we op vele verschillende plekken en situaties aan (tijdens het wandelen, met het naar binnen en naar buiten gaan, wanneer een paard wordt opgehaald voor training, enz.) Beetje bij beetje daalde het besef in dat hij overal geholpen werd, niet aan zijn lot overgelaten werd en gezien werd waardoor hij kon ontspannen. Door de ontspanning kreeg zijn lichaam en dus ook de pees meer rust en kon herstel beginnen. Tijdens dit soort processen gebeurt er een heleboel in het lichaam van een paard. Naast dat de fysieke belasting minder zwaar is omdat hij zijn pees niet iedere keer over-strekt, te zwaar belast of raar draait, veranderd er ook veel in de hormoonhuishouding van een paard. Een paard met stress functioneert op andere hormonen dan een paard in ontspanning. Deze hormonen sturen op hun beurt weer het lichaam aan, zij zijn als het ware kleine boodschappers tussen brein, zenuwstelsel en lichaam. Als er dus dingen veranderen in deze hormoonhuishouding door bijvoorbeeld het verminderen van stress dan verandert er een heleboel meer in het lichaam op gebied van aansturing, belasting maar dus ook op gebied van herstel. Het revalidatietraject van Lino wordt in onderstaande blogs verder beschreven: