De training zette zich voort aan de enkele longe en later aan de dubbele longe waarbij balans en lichaamsgebruik steeds meer aan de orde kwamen. Met dat we haar balans konden gaan verbeteren, konden we ook steeds beter zien hoeveel last zij heeft van de artrose. Hiermee kwam het volgende puzzelstukje aanbod: Is ze nog instaat om gewicht te dragen? Haar souplesse en losgelatenheid werden steeds beter, omdat haar verticale balans al vrij snel vooruit ging. Naarmate ze soepeler werd kwamen er geen onregelmatigheden of bewegingsbeperkingen naar voren. Een goed teken dat de artrose haar dus niet echt in de weg zit. Wel kwam er een ander ‘probleem puzzelstukje’ naar voren, namelijk: haar ooit slechte knieën. Een probleem dat we bij heel veel paarden met slappe kniebanden zien: onzekerheid. Paarden worden erg onzeker als hun lichaam niet functioneert zoals dat zou moeten. Op zich ook wel logisch, want als vluchtdier moet je 1 ding heel zeker weten en dat is dat je in ieder geval van je eigen lichaam op aan kunt. Je komt deze onzekerheid vooral tegen op de punten:
– het eerste loslaten van de hals en de rug bij het ontstaan van verticale balans
– bij oefeningen die de horizontale balans verbeteren
– het verlagen van tempo (bijna alle paarden met slappe kniebanden lossen hun horizontale balans probleem op met tempo verhogen)
– de galop
Alle bovenstaande punten hebben met elkaar gemeen dat het paard meer lichaamsgewicht gaat dragen op de achterbenen in plaats van op de voorbenen, waardoor de spieren, banden en gewrichten in de achterbenen zwaarder worden belast. Wanneer een paard daar van nature instabiel is, dan is dat een lastige opdracht om uit te voeren en kom je vaak onzekerheid tegen. Deze onzekerheid uit zich vaak in verstrakken, afsluiten voor contact, frustratie of boosheid, rennen of onder de ruiter vandaan lopen. Veelal overeenkomende signalen die we ook bij Karla zagen. Door goede balanstraining, maar ook door hier weer het aanvoelend vermogen aan toe te voegen was Carla instaat om Karla stapje voor stapje in haar onzekerheid te helpen. Ze kon haar telkens vragen of ze het korte momenten wilde proberen. Soms was daar een behoorlijke portie innerlijke overtuigingskracht voor nodig en soms was daar heel veel geduld en millimeter stapjes voor nodig.
Uiteindelijk groeide het vertrouwen van Karla in zichzelf en (nog sterker) in de samenwerking, omdat ze ervoer dat er respect voor grenzen zijn en Carla steeds meer leiderschap ontwikkelde. Karla voelt zich hierdoor veilig en kan vanuit vertrouwen ontspannen. Gaande weg de training werd ze ook fysiek sterker, waardoor spieren een stukje draagkracht en stabiliteit konden gaan invullen wat ze van nature in haar banden mist.
Paarden met pittige karkaters, zoals Karla, hebben een echte vechtersmentaliteit. Als ze zich eenmaal mentaal veilig voelen in de samenwerking, dan zijn ze bereid alles te geven voor die samenwerking. Een grote valkuil voor henzelf met vaak blessures als gevolg, maar ook een extra moeilijkheidsfactor tijdens deze training. Kán Karla het werk goed uitvoeren of wíl Karla het werk graag goed uitvoeren (voorbij haar eigen grenzen)?
Dit vraag stuk (kan of wil mijn paard het werk goed uitvoeren?) is altijd lastig bij het trainen of revalideren van dit soort karakter types. Om deze vraag goed te kunnen beantwoorden heb je twee belangrijke maatstaven:
- wanneer een onregelmatig paard dat weer in balans gaat lopen regelmatig wordt, dan zal dit paard herstellen en belastbaar zijn voor gereden werk. Je hebt dan te maken met blessures door compensatie. De overbelasting van de compensatie wordt minder, wanneer het paard in balans komt (dan stopt het met compenseren). Maar wanneer een paard dat in balans loopt onregelmatig wordt of blijft dan zijn er blessures die aanwezig blijven bij een correcte belasting en bewegingspatroon. Deze paarden zijn vaak niet meer voldoende te herstellen voor belast werk.
- Fysieke pijn wordt door paarden (als vluchtdieren) maar heel subtiel aangegeven. Gedrag zoals wegrennen of afsluiten zoals hierboven genoemd is iets dit zich ontwikkelt naarmate ongemak langer aanhoudt of wanneer de vraag te hoog blijft. Een pijnreactie in originele vorm is vaak niet meer dan het kort spannen van spieren in bijvoorbeeld de hals wanneer de pijnprikkel zich aandient. Dit dient een reden, namelijk: het tonen van pijn in het wild leid vaak tot de dood. Wanneer je dus je samenwerking in orde hebt en het paard zich mentaal veilig voelt, graag samen werkt, geen mentale spanning meer met zich mee draagt, enz. en dán af en toe kort vertrekt bij een bepaalde beweging of bijvoorbeeld altijd een lichte mate spierspanning in zijn/haar hals behoud. Ook dan kun je gaan onderzoeken naar onderliggende blessures en vindt je vaak oorzaken die niet meer volledige op te lossen zijn.
Op basis van deze twee punten kun je dus inschatten of je paard wel kán werken of niet, los van het feit of ze dat graag wil.
Alles zag er bij Karla naar uit dat ze in staat was om gedragen werk te gaan doen. Ze was heel mooi regelmatig wanneer ze in balans liep en liet geen signalen van ongemak zien. De dag van opstijgen kwam daarmee langzamerhand weer in beeld.
Beginnend in hele kleine stapjes konden we ook het rijden weer op gaan pakken. Waar we in het losse grondwerk ooit begonnen met het ontwikkelen van aanvoelend vermogen, bleek dit ook de rode draad in het rijden te zijn. Aanvoelend vermogen om snel genoeg te kunnen schakelen tussen: zacht begrenzen en vertrouwen geven wanneer ze onzeker was, óf haar fysiek aan het werk zetten in kleine voltes om zo het tempo onder controle te houden (zonder haar vast te zetten!), wanneer ze een dag had dat ze er wat van vond. Fijngevoelig als Karla is, reageert ze nog op het verkorten van een adem of het onbewust spannen van je kleine teen. Dus naast een groot eigen lichaamsbewustzijn en lichaamsbeheersing is aanvoelend vermogen nodig om in de juiste toon en met de juiste signalen te werken, voordat deze snelle tante er al vandoor is.
Wat begon met veel vraagtekens en een behoorlijke stretch in kwetsbare thema’s bij het ontwikkelen van kwaliteiten, eindigde in een mooi samenspel tussen ruiter en paard.
We eindigden met een paard met:
– bewegingsvrijheid in de bovenlijn
– een mooie ontwikkeling in haar spieren die zorgen voor draagkracht, waarbij stabiliteit rondom de knie verbeterd en de belasting op de SI gewrichten verminderd
– een gezond metabolisme,
– en een fijne mentale ontspanning
En een ruiter met een mooie balans tussen:
– kennis
– kunde
– aanvoelend vermogen
– en zelfvertrouwen
Waarbij de gedachte aan een hulp al genoeg verandering in de lichaamstaal is voor dit paard om er moeiteloos op in te kunnen gaan. Samenspel vanuit ontspanning, aanwezigheid, contact en vertrouwen. Moeiteloos in beweging en communicatie, door de samenwerking tussen: weten en voelen!
